Koniak

Koniak robi się dwojako, albo lejąc do każdej kwarty spirytusu łut jeden eteru octowego albo czystą wódkę destylując z materiałami eter octowy tworzącymi.

1) Eter octowy robi się następującym sposobem. W Kolbe szklaną wsypać 18 łutów occianu ołowianego (sachcarum saturni) potłuczonego i cokolwiek alkoholem zwilżonego, tak aby w szyi naczynia nic się nie uczepiło; na to wlać alkoholu 18 łutów przez lejek szklany długi, potem przez ten sam lejek samym brzegiem kolby wlewać czasami 10 łutów kwasu siarczanego, po troszeńku i jak najpowolniej i aby się ciek mocno nie zgrzał, trzeba brzuch kolby wstawić w wodę zimną lub śnieg podczas zimy i po każdym wlaniu kwasu trzeba w kilkanaście minut ruszać powoli kolbą, aby się cieki złączyły. Gdy wszystko ostygło trzeba szyję naczynia alkoholem trochę opłuknąć, jeżeli się w niej coś uczepiło, kolbę postawić w żelaznej kapelli, w którą się nasypało piasku na cal grubo i dopiero kolbę obsypać piaskiem aż do trzeciej części wysokości brzucha i przykryć ja kapeluszem szklanym z rurka i do tej przyłożyć recypiens szklany i wszystkie fugi oblepić mąką żytnią zarobioną wodą i na papier posmarowaną i zostawić spokojnie przez trzy dni. Po upłynnionym tym czasie w piecyk pod kapellą włożyć węgli żarzących i tak ogień powoli wzmacniać, aby płyn przez rurkę ściekał tylko kroplami i aby recypiens nigdy nie był ciepły. Przy tak najwolniejszym ogniu potrzeba odciągnąć do recypiensun18 łutów cieku, zmieszać go z 6 łutami wody i z łutem potażu kaustycznego (kalicausticum) i przy najwolniejszym ogniu rektyfikować. Destylat jest teraz czystym eterem octowym, który jak olej po wodzie pływa. W eterze octowym suchy węglan potażu (Kali carbonicum) zostaje zupełnie suchym.

2) Komu się będzie zdawać milej, ten może occian ołowiany i kwas siarczany zmieszać z czystą wódką w alembiku mocno pobielonym i mającym pokrywę i refrygerator całkiem cynowe, przy najwolniejszym ogniu przedestylować. Do 48,5 garcy czystej wódki potrzeba wlać powoli 4 funty kwasu siarczonego, potem wsypać ostrożnie 8 funtów occianu ołowianego i oddestylować z tego 32 garcy wódki, która zupełnie jest taka jak francuska. Resztę w garcy pozostałą wylać na dwór.

3) Ponieważ materiały do eteru octowego są drogie, przeto można jeszcze chociaż bez nich robić wódkę francuską tak przednią jak z niemi. Do 46,5 garcy tęgiej szumówki wlać 1,25 mocnego octu (c) i w alembiku wybielonym z pokrywą i refrygeratorem cynowym przy wolnym ogniu oddestylować 30 garcy spirytusu, który powyższym jest zupełnie podobny i przynajmniej o 50 procentu tańszy. Gdyby szumówka do tego użyta, była słabą, to trzeba koniak jeszcze raz oddestylować.

Aby wódce zamienionej w koniak dać kolor jasno-żółty i własność robienia płynu czarno-niebieskiego, jeżeli się w nią wpuści kilka kropli rozpuszczonego w wodzie koperwasu (vitriolum martis), potrzeba do każdych 12,5 garca koniaku wziąć 25 łutów cukru czerwonego (Lumpenzucker) i na panwi miedzianej nieustannie mieszając nad wolnym ogniem, przypalić go aż do koloru wpół-brunatnego jak kasztan i wlać na to póki jeszcze jest trochę ciepłe; 1,5 lub 2 kwaterki wódki czystej i mieszać póki się cukier nie rozpuści. Teraz wsypać do kolby 12,5 łuta kory dębowej grubo utłuczonej i wlać na nią cukier rozpuszczony i jeszcze 2,5 kwarty koniaku, otwór kolby obwiązać mokrą pęcherzycą, w którą wetknąć szpilkę i kolbę postawić piasku ciepłym przez 24 godzin, potem przez płótno przecedzić, resztę dobrze wycisnąć, płyn przefiltrowawszy wlać do 12,5 garca koniaku i wszystko jak najlepiej zmieszać. Tak przyprawiona wódka jest żądanym koniakiem, który prawdziwemu z Francyj pochodzącemu we wszystkiem jest tak doskonale podobny, że najlepszy poznawcza żadnej różnicy między obydwoma spostrzec nie może.

Chcąc mieć alkohol trzeba spirytus b pędzić z potażem. Do tego należy wziąć 10 funtów potażu i wysuszyć go zupełnie nad ogniem w panwi żelaznej potem aż do czerwoności rozpalić, potaż jeszcze gorący wsypać do moździerza żelaznego mocno rozgrzanego, na proszek utłuc i prędko przesiać. Potem potaż wsypać do kolby, nalać 10 kwart spirytusu b, jak najlepiej wymieszać pokrywę i recypiens mocno oblepić kitem z serwatki, białka i wapna niegaszonego i wszystko przez 4 dni spokojnie na piasku postawić, potem przy jak najsłabszym ogniu oddestylować tylko 7 kwart spirytusu, który jest prawdziwym alkoholem; resztę wódki odpędzić aż do suchości i schować na drugi raz do robienia alkoholu. Potaż w kolbie pozostały znowu wypalić, utłuc i schować w butle mocno zatkawszy.